هفته پژوهش
با عرض تبریک به مناسبت هفته پژوهش
نکات مهم در نوشتن گزارش اقدام پژوهی
توصیف وضع موجود و تبیین مسئله:
هنگام نوشتن گزارش ابتدا خود را معرفی کنید و توضیح دهید کجا کار می کنید و چگونه و از چه زمانی با مسئله مواجه شده اید. در این زمینه این سوالات را می توانید بپرسید که با پاسخ ها گزارش را تشکیل می دهید .
1) شغل ، سابقه ؟
2) مدرک و رشته تحصیلی ؟
3) در چه دوره و چه پایه ای کار می کنید ؟
4) مدرسه شما در کدام منطقه آموزشی و جغرافیایی قرار دارد ؟
5) دخترانه یا پسرانه ؟
6) چند دانش آموز ؟
7) دو نوبته یا یک نوبته ؟
8) پژوهش در چه کلاس یا درس یا موضوع صورت می گیرد ؟
9) پژوهش در مورد چه کسانی صورت می گیرد ؟
10) آیا با این مسئله در همین زمان اکنون و این مکان روبرو هستند ؟
11) مسئله چه ربطی به شما دارد ؟
12) چرا مسئله برای شما اهمیت دارد ؟
13) به چه دلایلی توجه به مسئله جلب شده است ؟
14) آیا مسئله به طور دقیق و ملموس توصیف شده است ؟
15) آیا پاسخ مسئله از قبل روشن است ؟
16) آیا با دیگران مشورت کرده اید و نظر دیگران را جویا شده اید ؟
گرد آوری اطلاعات (شواهد 1) :
به سه بخش مهم می پردازیم :
1) ارائه مدارکی دال بر وجود مسئله .
2) بهره گیری از مطالعات پیشین
3) یافتن خلاءها و مواردی که دیگران به آن نپرداخته اند.
برای گردآوری اطلاعات می توان از روش هایی مثل مشاهده – مصاحبه – پرس و جو و بررسی اسناد و ارقام استفاده کرد و ابزارهای گوناگونی مثل ضبط صوت، دوربین، ثبت شواهد و پرسشنامه نیاز دارید. پرسش هایی که می توان به صورت راهنما ارائه داد عبارتند از:
1) درباره چه مقوله هایی می خواهید شواهد جمع آوری کنید ؟
2) آیا منابعی که قصد دارید اطلاعات را از آنجا تهیه کنید مشخص کرده اید ؟
3) آیا برای جمع آوری اطلاعات مجوزهای لازم را اخذ کرده اید ؟
4) آیا درباره روش های گردآوری اطلاعات آگاهی دارید ؟
5) چه روشهایی را برای گردآوری اطلاعات در نظر دارید ؟
6) چه ابزارهایی برای گردآوری اطلاعات لازم دارید ؟
7) اطلاعات جمع آوری شده چه چیزهایی را نشان می دهد و چه هستند؟(بیان شواهد)
8) آیا کسانی را می شناسید که بتوانند به شما کمک کنند ؟
9) کدام اصول اخلاقی را برای گردآوری اطلاعات جمع آوری کرده اید ؟
10) آیا اطلاعات و شواهد مسئله شما را به خوبی نشان می دهد ؟
بهره گیری از اطلاعات پیشین و یافتن خلاها:
1) آیا کتابها و منابعی که باید مطالعه کنید را مشخص کرده اید ؟
2) آیا می دانید آنها را در کجا می توانید پیدا کنید ؟
3) آیا پیشینه مربوط به موضوع پژوهش خود را برای بدست آوردن مبنایی منطقی مطالعه کرده اید؟
4) آیا اطلاعات جمع آوری شده را بسته بندی کرده اید ؟
5) آیا اطلاعات بدست آمده در مشخص کردن وضع موجود کمک می کند ؟
6) آیا اطلاعات بدست آمده را با همکاران دیگر مورد بررسی قرار داده اید ؟
7) آیا از اطلاعات کسب شده می توانید راه حل موقت را انتخاب کنید ؟
8) آیا شما برای بهبود کار خود به روشی دست پیدا کرده اید که دیگران آن را پیدا نکرده اند ؟
تجزیه و تحلیل و تفسیر داده ها :
تفسیر و تحلیل داده ها را پالایش می کند و امکان طبقه بندی یا عرضه منطقی به ما می دهد تا از این طریق چارچوب مناسبی برای حل مسئله و اقدامات را بیابیم.
تجزیه و تحلیل انواع مختلفی دارد که در آنها می توان از روش های کمی و روش های کیفی استفاده شود. در تحلیل داده های کمی از میانگین، رسم نمودارهای مختلف، درصد و فراوانی استفاده می کنیم و برای تجزیه و تحلیل داده های کیفی از الگوهایی مثل نمودار استخوان ماهی، شش پرسش تفسیری ( چرا ، چگونه ، چه چیزی ، چه کسی ، چه وقتی و کجا ) استفاده می کنیم.
در پالایش داده ها سعی کنید با گروه دیگران مطالب ضد و نقیض را از هم جدا کرده و مطالب مرتبط را در کنار هم قرار دهید. ضمناً می توانید از تجربه های مفید دیگران استفاده کنید.
پرسش های راهنما :
1) عوامل کلیدی ایجاد مسئله چه هستند ؟
2) چگونه مسئله بوجود آمده ؟
3) توالی و تداوم رویدادها چگونه است ؟
4) چه کسانی عمیقاً درگیر مسئله هستند ؟
5) افراد صاحب نفوذ و تاثیردار در مسئله چه کسانی هستند ؟
6) فعالیتها ، رویدادها یا مسائل عمده مربوط به عوامل کلیدی چه هستند ؟
7) علایق و نگرانی ها چه هستند ؟
8) چه منابعی برای حل مشکل در دسترس است ؟
9) رویدادها چه وقت اتفاق می افتند ؟
10 ) رویدادها کجا اتفاق می افتند ؟
انتخاب راه حل موقت:
انتخاب راه حل مناسب و ذکر چرایی این انتخاب کلید موفقیت شما در این مرحله است. در انتخاب راه حل ها توجه داشته باشید که راه حل ها برای دیگران مشکل ایجاد نکند.
پرسشهای راهنما :
1) آیا راه حلهای گوناگون را یادداشت کرده اید ؟
2) آیا راه حلها بر اساس اطلاعات کافی تهیه شده اند ؟
3) آیا راه حلها برای از میان برداشتن علل مسائل و یا کاهش تاثیر آنها طراحی شده اند؟
4) آیا معیارهایی برای انتخاب راه حل بهتر در نظر گرفته شده است ؟
5) آیا راه حل انتخابی منجر به فراهم کردن دانشی جدید می شود ؟
6) آیا راه حلها از نظر اجرایی قابل اجرا هستند ؟
7) آیا به مسائل حقوقی و اخلاقی و اداری اجرای راه حل توجه کرده اید ؟
8) آیا به اندازه کافی برای اجرای راه حل اندیشیده اید ؟
9) آیا خود را برای اتفاقات پیش بینی نشده آماده کرده اید ؟
10) آیا برای اجرای راه حل برنامه ریزی کرده اید ؟
11) آیا منابع مالی اجرای راه حل را تهیه کرده اید ؟
12) آیا وظایف همکارن را مشخص کرده اید ؟
13) آیا مجوزهای لازم برای اجرای راه حل ها گرفته اید ؟
اجرای طرح جدید و نظارت :
1) آیا اجرا بر اساس برنامه از پیش تعیین شده است ؟
2) آیا برنامه ای برای نظارت روزانه بر طرح تهیه کرده اید ؟
3) آیا برای اجرای طرح مشارکت و همکاری دیگران را جلب کرده اید ؟
4) آیا خود را برای تغییرات لازم آماده کرده اید ؟
5) آیا برای ثبت وقایع ابزار لازم را مهیا کرده اید ؟ ( چک لیست / دوربین )
6) آیا بطور منظم نتایج اجرای راه حلها را ثبت می کنید ؟
7) آیا کاستی های طرح را بطور مستمر یادداشت می کنید؟
گردآوری اطلاعات( شواهد 2 ):
1) آیا درباره داده ها و شواهدی که باید بدست آورید برنامه ریزی کرده اید ؟
2) آیا برای گردآوری داده ها و شواهد ابزار لازم را در اختیار دارید ؟
3) در چه مقوله هایی می خواهید داده ها و شواهد را جمع آوری کنید ؟
4) آیا درباره شاخص هایی که نشانگر بهبود در کار شما هستند فکر کرده اید؟
5) آیا برای بایگانی داده ها و شواهد سیستمی در نظر گرفته اید ؟
6) آیا با همکارن خود درباره داده ها ، شواهد تبادل نظرکرده اید؟
7) آیا مدارک را به تایید مدیر مدرسه رسانده اید ؟
8) آیا مدارک و شواهد را کد گذاری یا تاریخ گذاری کرده اید ؟
سوالهای ناظر بر کیفیت و روایی اقدام پژوهی
1) آیا این اقدام پژوهی در توسعه روابط اجتماعی و مشارکت جمعی موفق بوده است ؟
2) آیا برنامه ریزی و فرآیند اقدام پژوهی به وسیله دغدغه و علایق مربوط به پیامدها هدایت شده است؟
3) آیا در اقدام پژوهی از همه راه های ممکن ( اصل کثرت گرایی ) برای کسب دانش استفاده شده است ؟
4) آیا اقدام پژوهی به انجام فکری اعضای شرکت کننده منجر شده است ؟
5) آیا اقدام پژوهی راههایی فراتر از عقل نظری برای کسب دانش فراهم کرده است ؟
6) آیا اقدام پژوهی از روی آگاهی بعنوان رویکرد مناسب انجام تحقیق انتخاب شده است ؟
7) آیا اقدام پژوهی برای افراد شرکت کننده بعنوان یککار معنا دارتلقی شده است ؟
8) آیا اقدام پژوهی به پایدار شدن و فراگیر شدن اصلاحات به وجود آمده کمک کرده است؟
اعتبار بخشی به کار اقدام پژوهی
اعتبار بخشی توسط همکاران :
آیا می توانید گروهی از همکاران خود را نسبت به اهمیت دانشی که بدست متقاعد نمایید ؟ آیا می توانید آنها را قانع کنید که عمل شما مسئولانه و عالی بوده است ؟
برای ارزیابی از کار خود معیارهای روشن ارائه دهید و برای آن شواهدی صریح فراهم آورید ؟
اعتبار بخشی توسط فرادستان :
آیا می توانید به مدیران خود نشان دهید که کار خود را به منظور بهبود ، تغییر داده اید و روش جدید کار شما با طرح های توسعه سازمانی سازگار است ؟
اعتبار بخشی از سوی مراجعان :
آیا افرادی که مورد حمایت شما بوده اند ، موافقند که عمل شما در راستای منافع آنها بوده است و کیفیت زندگی آنها در اثر مداخلات اعمال شده توسط شما بهبود یافته است ؟
اعتبار بخشی از سوی جامعه علمی :
گاهی لازم است جامعه علمی نقش و سهم شما را در تولید دانش تایید کند . بسیاری از اقدام پژوهان که پژوهش خود را برای در یافت نوع جایزه از مجامع علمی انجام می دهند باید آنرا طوری عرضه کنند که قابلیت بررسی داشته باشد.
اعتبار بخشی توسط عامه مردم :
آخرین گره اعتبار بخش مجموعه وسیعی از خوانندگانی هستند که در محیط های سازمانی با بخش های دیگر جامعه قرار دارند . علاوه بر اعلان عمومی نتایج ، پژوهش می توان آنها را منتشر ساخت . پذیرش انتشار از سوی نشریات علمی ممکن است وقت زیادی از فرد بگیرد . در هر حال تامل درباره اینکه یک پژوهش خوب چه مشخصاتی دارد ، ضروری است . چه بسا هر کاری دارای جنبه سیاسی باشد به نظریه های جنبش های اجتماعی مختلف مرتبط باشد . در هر حال نظرات و یافته های روا فقط از طریق وارد شدن در زندگی دیگران تداوم می یابد.
روش اقدام پژوهی :
شما به عنوان یک پژوهشگر باید در نوشتن يك قالب داشته باشید.
الف : مطالب مقدماتی
1) صفحه عنوان
2) تشکر و قدردانی ( در صورت لزوم )
3) چکیده
4) فهرست
5) فهرست شکلها و نمودارها و جداول
ب : محتوای مطالب یا متن گزارش
ج : منابع و مآخذ
د : پیوستها
عنوان شامل:
1) عنوان تحقیق
2) نام و نام خانوادگی پژوهشگر یا گروه پژوهشگران
3) محل یا منطقه پژوهش. مثل : استان ، شهر ، نام مدرسه یا اداره و ...
4)سال تحصیلی
ح- تجدید نظر و تصمیم نهایی و پیشنهادات
برای کسب اطلاعات بیشتر به آدرس ذیل مراجعه کنید
